Mieszkam z 65-letnią ciotką już od 10 lat. Dbam o jej dom i o nią. Moja ciotka jest upośledzona umysłowo. Ciotka sama nie może podejmować decyzji związanych ze zdrowiem, domem, majątkiem itd. Ośrodek pomocy społecznej namawia mnie żeby złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie. Czy ja jako siostrzenica ciotki mogę złożyć taki wniosek?
Monika
Szanowna Pani,
Pani, jako siostrzenica osoby, która miałaby zostać ubezwłasnowolnioną nie może złożyć w sądzie wniosku o ubezwłasnowolnienie.
Jak wskazuje bowiem art. 545 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić:
- małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie
- jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo
- jej przedstawiciel ustawowy
Nie jest Pani żadną z osób wymienionych w art. 545 § 1 i dlatego nie jest Pani uprawniona do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie.
Jeżeli żadna z osób nie może lub nie chce złożyć takiego wniosku to może Pani zwrócić się do prokuratora okręgowego z wnioskiem o rozważenie złożenia przez niego wniosku o ubezwłasnowolnienie Pani ciotki.
Prokurator jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie.
We wniosku do prokuratora powinna Pani wskazać, iż Pani ciotka jest osobą upośledzoną umysłowo i z tego powodu nie jest w stanie pokierować swoim postępowaniem. Może Pani wskazać, że ciotka nie jest w stanie dokonywać czynności prawnych z rozeznaniem co do tych czynności oraz ich skutków.’
Powinna Pani wskazać również, że jest Pani osobą bliską ciotki, ale jako siostrzenica nie ma Pani uprawnienia do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie w sądzie. Można też wskazać, że ciotka nie ma bliższej rodziny niż Pani lub ta bliższa rodzina, uprawniona do złożenia wniosku w sądzie, nie chce zająć się sprawą ubezwłasnowolnienia ciotki.
Z uwagi na to, że ciotka nie jest w stanie pokierować swoim postępowaniem koniecznym jest jej ubezwłasnowolnienie, a w dalszej kolejności ustanowienie dla niej opiekuna prawnego, który zadbałby o interesy i majątek ciotki.
Jeżeli posiada Pani (lub może Pani zdobyć) to warto dołączyć do wniosku zaświadczenie lekarskie – najlepiej, aby wskazywało te skutki upośledzenia, które powodują, że ciotka nie jest w stanie pokierować swoim postępowaniem.
Jeżeli prokurator dojdzie do wniosku, że ciotka jest w takim stanie umysłowym, że zachodzi potrzeba jej ubezwłasnowolnienia to wówczas wystąpi do sądu okręgowego z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie.
Należy pamiętać, że prokurator nie jest związany wnioskiem i może odmówić złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie w sądzie. Na taką decyzję prokuratora nie ma środka odwoławczego – nie jest to decyzja podejmowana w toku postępowania. Jest to autonomiczna decyzja prokuratora.
Jeżeli prokurator złoży wniosek o ubezwłasnowolnienie w sądzie i sąd wyda orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu ciotki, to wówczas zostanie wszczęte kolejne postępowanie, tym razem w sądzie rejonowym, o ustanowienie dla ciotki opiekuna prawnego (jeżeli sąd orzeknie ubezwłasnowolnienie całkowite) lub kuratora prawnego (jeżeli sąd orzeknie ubezwłasnowolnienie częściowe).
Pani może zostać ustanowionym opiekunem prawnym dla ubezwłasnowolnionej ciotki jeżeli uzna, że daje Pani najlepsze gwarancje należytego dbania o interesy i majątek ciotki.
Z poważaniem,
Łukasz Obrał
Serwis prawo-porady.pl
Stan prawny na dzień 9.12.2011 r.