Mój tata wykupił mieszkanie komunalne za moje pieniądze. W zamian przepisał mi je w testamencie.
Mam jeszcze 4 rodzeństwa, które ma już swoje rodziny. Nasza mama nie żyje.
Chciałbym wiedzieć czy po śmierci taty mogą oni się ubiegać o to abym ich spłaciła przez zachówek czy lepiej jakby tata przepisał mi to mieszkanie jako darowiznę.
Beata
Szanowna Pani,
Po śmierci taty, jeżeli będzie Pani jedynym spadkobiercą testamentowym, rodzeństwo może żądać od Pani zachowku. Podobnie będzie jeżeli otrzyma Pani mieszkanie w darowiźnie.
Stosownie bowiem do art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
Zgodnie zaś § 2 art. 991 KC, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Podobnie będzie jak tata „przepisze” na Panią mieszkanie umową darowizny. Darowizny na Pani rzecz (darowizny na rzecz spadkobierców) doliczane są do spadku przy obliczaniu zachowku.
Art. 994 § 1 KC wskazuje, że przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
Jeżeli Pani rodzeństwo nie otrzyma od ojca żadnych darowizn za jego życia i nie będzie spadkobiercami (w testamencie tylko Pani zostanie powołana do spadku) albo będzie spadkobiercami, ale w skład spadku nie będą wchodziły żadne przedmioty majątkowe, to podstawą obliczenia zachowku należnego rodzeństwu będzie wartość darowizny mieszkania na Pani rzecz (wartość na dzień wypłaty zachowku z wzięciem pod uwagę stanu mieszkania z chwili darowizny).
Tak więc ani testament, w którym jest Pani jedynym spadkobiercą taty, ani darowizna na Pani rzecz nie chroni Pani przed obowiązkiem zapłaty zachowku (nie zachówku).
Powinniście Państwo rozpatrzyć możliwość przeniesienia własności mieszkania na podstawie umowy odpłatnej, np. umowy o dożywocie. Umowy odpłatne nie są bowiem zaliczane do spadku przy obliczaniu zachowku. Umowa o dożywocie wiąże się jednak w pewnych wypadkach z obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym co należy wziąć pod uwagę w Pani sprawie.
Stan prawny na dzień 6.10.2012 r.
