Dowiedziałam się, że mój mąż odrzucił spadek po swoim ojcu i wszystko przypadło jego bratu. Jest to dla mnie bardzo przykre, bo mąż pozbył się sporego majątku.
Czy mogę się przeciwstawić odrzuceniu spadku przez męża? Przecież każdą ważną sprawę majątkową powinien ze mną konsultować i muszę się zgodzić na rozporządzenia majątkowe.
Monika
Szanowna Pani,
Jak rozumiem w przypadku spadkobrania po ojcu Pani męża miało miejsce dziedziczenie ustawowe. Pani mąż złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku. Mimo tego, że Pani nie wiedziała o tym oświadczeniu, a także nie wyraziła Pani zgody na takie oświadczenie, to oświadczenie to jest ważne i wywołuje skutki prawne.
Nie ma Pani, w chwili obecnej, możliwości „unieważnienia” złożonego przez Pani męża oświadczenia o odrzuceniu spadku, chyba, że Pani mąż jest w stosunku do Pani dłużnikiem.
Stosownie do art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
W przypadku dziedziczenia ustawowego jest pewnym, że ojciec Pani męża nie postanowił, że spadek po jego śmierci ma wejść w skład Państwa majątku wspólnego. Takie postanowienie, w przypadku dziedziczenia, jest możliwe wyłącznie w przypadku dziedziczenia testamentowego. Nie ma możliwości nabycia spadku na majątek wspólny małżeński kiedy ma miejsce dziedziczenie ustawowe.
Oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym jest jednostronnym oświadczeniem woli. Istnieje co prawda przepis art. 37 § 4 KRO wskazujący, że jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna, ale z racji tego, że złożone przez Pani męża oświadczenie dotyczy sfery jego majątku osobistego ten przepis nie będzie miał zastosowania.
Przepis powyższy stosuje się wyłącznie w przypadku spraw dotyczących majątku wspólnego małżeńskiego.
Gdyby ojciec Pani męża sporządził testament i w tym testamencie oświadczył, że na wypadek jego śmierci określony udział w spadku po nim ma wejść w skład Państwa majątku wspólnego to w takim wypadku oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone wyłącznie przez jednego z małżonków nie wywoływałoby skutków prawnych.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Pani mąż mógł bez Pani wiedzy i zgody złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku po jego ojcu, a takie oświadczenie jest oświadczeniem ważnym i wywołującym skutki prawne.
Jak wskazałem powyżej mogłaby Pani żądać uznania oświadczenia męża za bezskuteczne gdyby był on Pani dłużnikiem. Stosownie bowiem do art. 1024 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika.
§ 2 art. 1024 KC mówi, że uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku.
Stan prawny na dzień 12.02.2013 r.
