Dzień dobry.
Mam wielkie zmartwienie. Mieszkałam w mieszkaniu kwaterunkowym, które wróciło do właściciela. Nie byłam w stanie płacić czynszu. Dostałam eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego. Moja apelacja została oddalona. Właściciel lokalu oznajmił mi, że wszczyna eksmisję. Boję się, że znajdę się na bruku. Słyszałam jednak, że nie ma eksmisji na bruk. Czy to prawda? Czy mogę liczyć na to, że nie znajdę się „pod mostem”?
Alina
Szanowna Pani,
Przepisy prawa nie przewidują w chwili obecnej możliwości eksmisji „na bruk”. Eksmisja w przypadku kiedy sąd w wyroku eksmisyjnym nie orzekł o uprawnieniu do lokalu socjalnego możliwa jest wyłącznie do pomieszczenia tymczasowego. Nie dotyczy to dwóch przypadków – nakazu opuszczenia lokalu przez sprawców przemocy domowej oraz w sytuacji, kiedy eksmitowanym jest strona umowy o najem okazjonalny.
Rozumiem, że nie jest Pani ani sprawcą przemocy, a z pytania wynika, że nie zawierała Pani umowy o najem okazjonalny. W takim przypadku komornik może Panią eksmitować tylko do pomieszczenia tymczasowego. Dopóki to pomieszczenie tymczasowe nie zostanie wskazane eksmisja nie może być wykonana.
Powyższe wynika z art. 1046 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego gdzie wskazano, iż wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina wskaże tymczasowe pomieszczenie lub gdy dłużnik znajdzie takie pomieszczenie.
Według § 5 art. 1046 KPC, komornik nie może wstrzymać się z dokonaniem czynności, jeżeli wierzyciel wskaże tymczasowe pomieszczenie.
Jak wynika z powyższych przepisów pomieszczenie tymczasowe, do którego może być eksmitowana osoba bez ustalonego prawa do lokalu socjalnego powinno być wskazane przez gminę, dłużnika (osobę eksmitowaną) lub wierzyciela (właściciela lokalu).
Tymczasowe pomieszczenie, stosownie do przepisu art. 1046 § 6 KPC powinno:
- nadawać się do zamieszkania
- zapewniać co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę
- znajdować się w tej samej miejscowości lub pobliskiej, jeżeli zamieszkanie w tej miejscowości nie pogorszy nadmiernie warunków życia osób przekwaterowywanych
Od wymagań, o których mowa w pkt 2 i pkt 3, można odstąpić za zgodą osoby przekwaterowywanej (art. 1046 § 7 KPC).
Kolejne warunki jakim powinno odpowiadać pomieszczenie tymczasowe zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości oraz szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać tymczasowe pomieszczenie (Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 155).
Stosownie do § 3 tego rozporządzenia, tymczasowe pomieszczenie powinno:
- posiadać dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu, chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem
- posiadać oświetlenie naturalne i elektryczne
- posiadać możliwość ogrzewania
- posiadać niezawilgocone przegrody budowlane
- zapewniać możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania posiłków
Jak z powyższego wynika pomieszczenie tymczasowe może mieć bardzo niski standard. Co więcej należy pamiętać, iż w przepisach prawa mowa jest o pomieszczeniu, a nie o lokalu, co oznacza, że eksmisja nie musi nastąpić do samodzielnego lokalu – może być to eksmisja np. do pokoju.
Jeżeli pomieszczenie tymczasowe zostanie wskazane i będzie spełniało wymogi ustawowe to zostanie Pani wyeksmitowana do tego pomieszczenia. Wcześniej, przed przystąpieniem do wykonania tytułu wykonawczego nakazującego opróżnienie lokalu komornik wezwie Panią do dobrowolnego wykonania tego obowiązku w wyznaczonym stosownie do okoliczności terminie, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie przeprowadzona egzekucja w celu opróżnienia lokalu. W wezwaniu do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, komornik oznaczy tymczasowe pomieszczenie, wskazane przez gminę lub wierzyciela, do którego może nastąpić przekwaterowanie.
Na koniec wskażę, że w najbliższej przyszłości powinna nastąpić zmiana przepisów dotyczących eksmisji osób, którym sąd nie przyznał prawa do lokalu socjalnego. Wynika to z tego, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt K 19/06 orzekł, iż art. 1046 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego jest niezgodny z art. 2 i wynikającą z niego zasadą prawidłowej legislacji, z art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego orzeczonego wyrokiem sądowym z powodu znęcania się nad rodziną, jest niezgodny także z art. 71 ust. 1 Konstytucji.
Trybunał orzekł również, iż przepis art. 1046 § 4 KPC traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ogłoszono w dniu 16 listopada 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 215, poz. 1418).
Stan prawny na dzień 21.03.2012 r.
