Nietrzeźwy rowerzysta - projekt zmian w prawie



W dniu 9 października 2012 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny i niektórych innych ustaw.


Projekt ten przewiduje, że z Kodeksu karnego zniknie przepis odnoszący się do przestępstwa prowadzenia pojazdu innego niż mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Taki czyn, zgodnie z projektem będzie wykroczeniem.


Jak podano w uzasadnieniu projektu, w zakładach karnych za przestępstwo z art. 178a § 2 KK (prowadzenie innego pojazdu niż mechaniczny w stanie nietrzeźwości)  według stanu na 31 grudnia przebywało: w 2006 r. – 352 osoby, w 2007 r. – 1750 osób, w 2008 r. - 10928 osób, w 2009 r. - 13237 osób, w 2010 r. – 12966 osób, w 2011 r. 12794 osoby. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że stosowanie przepisu art. 178a § 2 k.k. z reguły odnosi się do rowerzystów,  zaś prowadzący inne pojazdy stanowią nikły procent ogółu skazanych.
W uzasadnieniu nowelizacji przepisów, projektodawca wskazuje m.in. że dotyczące przestępstwa prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne mogą świadczyć o nikłym oddziaływaniu prewencyjnym przepisu art. 178a § 2 k.k. W tym kontekście należy zatem rozważać, czy zaangażowanie sił i środków organów ścigania oraz aparatu wymiaru sprawiedliwości w ściganie, a następnie rozpatrywanie spraw tego rodzaju w procesie karnym o przestępstwo nie jest w tej sytuacji po prostu nieadekwatne, także ze względu na ponoszone przez Skarb Państwa wysokie koszty.
Proponowana zmiana, która prowadzi do modyfikacji poziomu penalizacji i przeniesienia odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu innego niż mechaniczny na grunt przepisów Kodeksu wykroczeń nie pozostawia tego rodzaju zdarzeń obojętnymi z punktu widzenia prawa. Zaś przewidywana za projektowane wykroczenie kary w postaci: aresztu od 5 do 30 dni, ograniczenia wolności  trwającej miesiąc i kary grzywny od 20 do 5000 zł. wydają się być adekwatne w stosunku do zagrożonego dobra.(źródło: www.ms.gov.pl)


W chwili obecnej prowadzenie zarówno pojazdów mechanicznych jak i niemechanicznych w stanie nietrzeźwości (a więc powyżej 0,5 promila) podlega odpowiedzialności karnej.
Art. 178a § 1 Kodeksu karnego mówi, że kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Natomiast § 2 art. 178 KK wskazuje, że kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.


Projekt zmian w prawie przewiduje, że w art. 178a skreśla się § 2. Oznacza to, iż, zgodnie z propozycją, prowadzenie pojazdów innych niż mechaniczne (a więc np. roweru) w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających, nie będzie już przestępstwem.
Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 KK było także związane z obligatoryjnym stosowaniem wobec sprawców tego występku środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju.


Rowerzyści, którzy lubią od czasu do czasu uraczyć się chłodnym piwem w czasie swoich eskapad, jednak nie unikną odpowiedzialności, jeżeli w wydychanym przez nich powietrzu znajdzie się powyżej 0,2 promila.
Prowadzenie roweru (i innego pojazdu niemechanicznego) w stanie po spożyciu alkoholu (0,2‰ - 0,5‰) nadal będzie stanowić wykroczenie określone w art. 87 § 2 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten wskazuje, że kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu inny pojazd mechaniczny, podlega karze aresztu do 14 dni albo karze grzywny.


Projekt nowelizacji przewiduje, że w Kodeksie wykroczeń dodany zostanie przepis art. 87 §1a wskazujący, że kto znajdując się w stanie nietrzeźwości (powyżej 0,5‰) lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż pojazd mechaniczny, będzie podlegał karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych.


Nie zmieniony zostanie przepis pozwalający sądowi obok kar orzec także środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju od 6 miesięcy do 3 lat.


Tak więc w porównaniu do obecnego stanu prawnego prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości będzie się wiązało z niższą karą, a sprawca będzie miał szansę na uniknięcie orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia roweru.
Ważnym jest także to, że ze względu na to, że jazda w stanie nietrzeźwości na rowerze, nie będzie już przestępstwem, sprawca nie będzie ujawniony w rejestrze karnym i będzie osobą niekaraną. Jest to ważna okoliczność, ponieważ dla wielu pijanych rowerzystów dodatkową sankcją za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości była utrata pracy lub niemożność jej znalezienia (wykonywanie wielu zawodów jest możliwe wyłącznie przez osoby niekarane).

 

Zmiany, aczkolwiek korzystne dla rowerzystów, zapewne nie zadowolą ich wszystkich, skoro spożycie 1 czy 2 piw podczas wycieczki rowerowej nadal ma wiązać się z ewentualnymi problemami z prawem (jeżeli poziom alkoholu w wydychanym powietrzu przekroczy 0,2‰). Wielu rowerzystów i ich organizacji zapewne oczekiwałoby dalej idących zmian - choćby ustalenie odpowiedzialności karnej za prowadzenie roweru "po spożyciu" na poziomie  0,5‰.

 

Należy pamiętać, że projekt nowelizacji nie jest obowiązującym prawem i może ulec zmianom w toku procesu legislacyjnego.

 


Artykuł z dnia 10.10.2012 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.