Zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu dziecka zamieszkującego za granicą



Zmarł mój stryj – brat matki. Moja matka odrzuciła spadek po stryju, bo miał wielkie długi. Z tego powodu będę odrzucać spadek. Później będę składać w sądzie rodzinnym wniosek o pozwolenie na odrzucenie w imieniu mojego małoletniego syna.
Moje pytanie: czy we wniosku do sądu mogę upoważnić wujka – brata mamy do reprezentowania mnie na sprawie? Czy muszę  zrobić to pozwolenie notarialnie? Mieszkam za granicą i  nie będę miała jak latać na sprawy, a poza tym też wiąże się to z kosztami.


Monika

 

 


 

 

Szanowna Pani!


Pełnomocnictwo procesowe nie musi być notarialne. Wystarczy forma pisemna. Ale pełnomocnikiem procesowym wujek nie może być. Z rodziny pełnomocnikiem procesowym mogą być tylko wstępni, zstępni, małżonek i rodzeństwo.
Jak wskazuje art. 87 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.


To, że nie może Pani ustanowić pełnomocnikiem stryja nie oznacza wcale, że będzie Pani musiała stawić się w sądzie w Polsce. 


Pani dziecko mieszka z Panią poza Polską. W tym wypadku sądem właściwym do rozpatrzenia sprawy o zezwolenie na odrzucenie w imieniu dziecka spadku jest Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy. To właśnie tu trzeba złożyć wniosek o zezwolenie na odrzucenie w imieniu dzieci spadku.


We wniosku może Pani prosić sąd o przesłuchanie Pani przed konsulem w państwie zamieszkania lub/i o wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym.


Jak wskazuje art. 1134 KPC, sądy mogą występować do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego o przeprowadzenie dowodu lub o doręczenie pisma, jeżeli osoba mająca być przesłuchana lub odbiorca pisma jest obywatelem polskim przebywającym za granicą. Ponadto zgodnie z ustawą dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (art. 26 ust.1  pkt 2), na wniosek organu administracji publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej, sądu lub prokuratora konsul przesłuchuje strony, uczestników postępowania, świadków i podejrzanych.


Jeżeli chodzi o wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym to taki wniosek ma oparcie w przepisach. Art. 514 § 1 KPC mówi, że rozprawa odbywa się w wypadkach wskazanych w ustawie. W innych wypadkach wyznaczenie rozprawy zależy od uznania sądu. Mimo niewyznaczenia rozprawy sąd przed rozstrzygnięciem sprawy może wysłuchać uczestników na posiedzeniu sądowym lub zażądać od nich oświadczeń na piśmie.


Rodzaje spraw z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi, w których sąd musi wyznaczyć rozprawę określa art. 579 KPC. Stosownie do tego przepisu, postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenie albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Dotyczy to także zmiany rozstrzygnięć w tym przedmiocie, zawartych w wyroku orzekającym rozwód, separację, unieważnienie małżeństwa albo ustalającym pochodzenie dziecka. Postanowienia takie stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.
Wśród spraw określonych w art. 579 KPC nie znajdują się sprawy związane z zezwoleniem na dokonanie w imieniu dziecka czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem dziecka (np. odrzucenie w imieniu dziecka spadku), a to oznacza postanowienie w sprawie może być wydane bez przeprowadzania rozprawy na posiedzeniu niejawnym.


We wniosku kierowanym do sądu powinna Pani wskazać, że podróż do Warszawy w celu udziału w rozprawie byłaby dla Pani zbyt uciążliwa (np: z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, z przyczyn zawodowych) i wiązała by się z wysokimi kosztami (podróż, nocleg, itp.), których Pani nie będzie w stanie unieść.
Trzeba także pamiętać, aby do wniosku dołączyć, jako dowód, wszelkie dokumenty potwierdzające, że spadkodawca miał długi (wyroki, nakazy zapłaty, wezwania do zapłaty, itp.) i nie posiadał majątku. Aby sąd zezwolił na odrzucenie spadku w imieniu dziecka należy wykazać, że odrzucenie spadku będzie zgodne z interesem dziecka. Im więcej dowodów potwierdzających to, że odrzucenie spadku będzie korzystne dla dziecka tym większe szanse na wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym.

 


Stan prawny na dzień 18.10.2018 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.