Przedawnienie roszczenia stwierdzonego nakazem zapłaty. Przedawnienie odsetek



W styczniu 2002 r. sąd wydał nakaz zapłaty przeciwko mnie. Zasądzono ode mnie 4400 zł z odsetkami od dnia 2 stycznia 2002 r.
Przez wiele lat wierzyciel nic nie robił. Dopiero w listopadzie 2011 r. wystąpił o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności do czego sąd się przychylił wydając stosowne postanowienie w dniu 11 grudnia 2011 r.
Teraz, w styczniu 2014 r. wierzyciel skierował sprawę do komornika, a ten wszczął przeciwko mnie postępowanie egzekucyjne. Kwota należności głównej to 4400 zł. Natomiast odsetki jakich się żąda ode mnie to prawie 7000 zł.
Czy ten nakaz zapłaty się nie przedawnił?


Patryk

 

 


 

 

Szanowny Panie,


W Pana przypadku, roszczenie stwierdzone nakazem zapłaty wydanym w styczniu 2002 r. nie uległo przedawnieniu.
W kwestii roszczenia stwierdzonego orzeczeniem sądu zastosowanie ma przepis art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wskazuje, że roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.


Co prawda od wydania nakazu zapłaty do dnia dzisiejszego upłynęło już ponad 10 lat, ale nie oznacza to, że roszczenie uległo przedawnieniu. Należy mieć bowiem na względzie przepisy dotyczące przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia.


Art. 123 § 1 KC wskazuje, że bieg przedawnienia przerywa się:

  • przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia
  • przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje
  • przez wszczęcie mediacji.


Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo (art. 124 § 1 KC).
W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone (art. 124 § 2 KC).


Złożenie przez wierzyciela wniosku o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności jest czynnością przedsięwziętą bezpośrednio w celu zaspokojenia roszczenia. Ta czynność (złożenie wniosku w sądzie) przerwała bieg przedawnienia. Po wydaniu klauzuli wykonalności 10-letni termin przedawnienia zaczął biec na nowo. O ile wierzyciel nie podejmie żadnych innych czynności (np. złożenie wniosku o egzekucję do komornika) to roszczenie to przedawni się 9 listopada 2020 r.


Powyższe jest zgodne z orzecznictwem sądu. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II CSK 203/2011 (Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2013/1) stwierdzono, że do czasu ukończenia postępowania wywołanego wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty, uprawniony nie może podjąć innej czynności mogącej przerwać bieg przedawnienia. Dlatego złożenie tego wniosku nie tylko powoduje przerwanie biegu przedawnienia, ale też jego zawieszenie aż do czasu ukończenia postępowania wywołanego tym wnioskiem (art. 124 § 2 k.c.).


W Pana sytuacji uległo natomiast częściowo roszczenie o odsetki.
W myśl art. 360 KC odsetki od sumy pieniężnej, w braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności, są płatne co roku z dołu, co przesądza o ich okresowym charakterze. Reguła ta w myśl art. 359 § 1 KC odnosi się do odsetek, które wynikają zarówno z czynności prawnej albo ustawy, jak i z orzeczenia sądu lub innego organu orzekającego.
Zgodnie z brzmieniem art. 125 § 1 KC stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądowym roszczenia, obejmujące świadczenia okresowe należne w przyszłości (a takimi są właśnie odsetki zasądzone od objętej wyrokiem kwoty pieniężnej), przedawniają się z upływem trzech lat.


Skoro wniosek o wszczęcie egzekucji został złożony u Komornika (a ta czynność przerywa bieg przedawnienia) w styczniu 2014 r. to z całą pewnością nastąpiło przedawnienie odsetek wymagalnych przed styczniem 2011 r. W okresie od stycznia 2011 r. do stycznia 2014 r. wierzyciel nie podjął żadnych czynności przerywających bieg przedawnienia roszczenia.


Skoro uległo przedawnieniu roszczenie wierzyciela o odsetki należne za okres od dnia wydania nakazu zapłaty w 2002 r. do grudnia 2010 r. (to mniej więcej kwota 5.000 zł) może Pan przeciwdziałać egzekucji tych przedawnionych odsetek.
Instrumentem prawnym, który Panu to umożliwia jest powództwo przeciwegzekucyjne.


Może Pan złożyć w sądzie pozew o pozbawienie wykonalności, co do odsetek należnych wierzycielowi za okres od dnia 2 stycznia 2002 r. do grudnia 2010 r., tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty.


Powództwo przeciwegzekucyjne należy oprzeć na twierdzeniu, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 Kodesku postępowania cywilnego).


Pozew składa się w sądzie rejonowym, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Opłata od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, która w Pana przypadku odpowiadać będzie kwocie przedawnionych odsetek.

 


Stan prawny na dzień 19.01.2014 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.