Początek biegu terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku



Zmarł mój brat. Miał długi. Córka brata poinformowała mnie, że odrzuciła spadek po swoim ojcu. Wiem, że teraz ja będę brana pod uwagę jako spadkobierca. Wiem, że mam 6 miesięcy na ewentualne odrzucenie spadku po bracie.
Pytanie: Czy 6 miesięcy na odrzucenie spadku liczy się od chwili poinformowania mnie przez córkę brata o tym, że odrzuciła spadek?


Barbara

 

 


 

 

Szanowna Pani,


Art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego wskazuje, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.


Mając na względzie powyższy przepis wskazać należy, że początkiem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest chwila, w której spadkobierca dowiedział się o tym, że jest brany pod uwagę (np. na skutek odrzucenia spadku przez spadkobiercę w bliższej kolejności) jako spadkobierca danej osoby. Orzecznictwo sądowe wskazuje przy tym, że początek tego 6-miesisięcznego terminu liczony jest w odniesieniu do każdego spadkobiercy od dnia, w którym dowiedział się on z właściwego, pewnego źródła o tytule swojego powołania do spadku.


Przepisy nie definiują kiedy mamy do czynienia z właściwym i pewnym źródłem dowiedzenia się o tytule powołania do spadku.
Na pewno będzie to chwila, z którą spadkobierca otrzyma zawiadomienie o powołaniu do spadku, na skutek odrzucenia spadku przez osobę braną pod uwagę jako spadkobierca w bliższej kolejności.
Takie zawiadomienie sąd musi wysłać, zgodnie z art. 643 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd ma wiedzę, kto na skutek odrzucenia spadku będzie brany pod uwagę jako spadkobierca, ponieważ w oświadczeniu o odrzuceniu spadku należy wskazać osoby, które brane są pod uwagę jako dziedziczący w dalszej kolejności, a oświadczenie musi być złożone w sądzie spadku lub przesyła je tam notariusz, jeżeli to on przyjął oświadczenie.
Sąd spadku powinien dokonać  zawiadomień bezpośrednio po przesłaniu mu oświadczenia o odrzuceniu spadku wraz z załącznikami.


Jako, że oświadczenie o odrzuceniu spadku może być złożone także w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku – w takim wypadku sąd wzywa osoby brane pod uwagę jako spadkobiercy w dalszej kolejności do wzięcia udziału w sprawie jako uczestnicy.


Doręczenie zawiadomienia, o którym mowa powyżej lub wezwania do wzięcia udziału w sprawie, na pewno będzie chwilą rozpoczęcia biegu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.


Czy poinformowanie przez osobę, która odrzuciła spadek, o tym fakcie, dalszego spadkobiercy może rozpoczynać bieg terminu do złożenia oświadczenia?
Moim zdaniem tylko doręczenie zawiadomienia lub wezwanie do sprawy o stwierdzenie nabycia spadku jest pewnym i właściwym źródłem dowiedzenia się o tytule swojego powołania do spadku, a tym samym to doręczenie rozpoczyna bieg terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jednak należy mieć na względzie, że sąd rozpatrujący sprawę spadkową będzie miał inne zdanie. Jak wskazałem powyżej, ustawodawca nie określił czym jest pewne i właściwe źródło dowiedzenia się o tytule powołania do spadku.


Najlepiej kierować się ostrożnością i w sytuacji, w której uzyskana informacja o odrzuceniu spadku jest poparta dokumentem (np. zostanie przedstawione notarialne oświadczenie o odrzuceniu spadku) i pochodzi bezpośrednio od spadkobiercy, który spadek odrzucił, to można przyjąć, że jest to chwila rozpoczęcia terminu.


Jeżeli jest to wiedza uzyskana bez przedłożenia dokumentu lub/i uzyskana od osoby, która spadek odrzuciła to, moim zdaniem, nie można mówić o rozpoczęciu biegu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W takiej sytuacji trudno przecież mówić o uzyskaniu informacji z pewnego i właściwego źródła.

 


Stan prawny na dzień 7.03.2015 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.