Obowiązkowe wyposażenie roweru i wózka rowerowego



Zgodnie z przepisami Kodeksu drogowego, a więc ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) rower to pojazd o szerokości nieprzekraczającej 0,9 m poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem. Rower może być wyposażony w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny zasilany prądem o napięciu nie wyższym niż 48 V o znamionowej mocy ciągłej nie większej niż 250 W, którego moc wyjściowa zmniejsza się stopniowo i spada do zera po przekroczeniu prędkości 25 km/h.
Natomiast wózek rowerowy to pojazd o szerokości powyżej 0,9 m przeznaczony do przewozu osób lub rzeczy poruszany siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem. Podobnie jak rower i wózek rowerowy może być wyposażony w uruchamiany naciskiem na pedały pomocniczy napęd elektryczny o właściwościach takich jak pomocniczy napęd roweru.


Każdy rower i wózek rowerowy, podobnie jak każdy inny pojazd uczestniczący w ruchu powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę, nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych, nie powodowało niszczenia drogi, zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu.
Urządzenia i wyposażenie roweru i wózka rowerowego, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu, powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie.


Aby móc poruszać się rowerem lub wózkiem rowerowym w ruchu drogowym powinien on być wyposażony w określone w przepisach prawa elementy.
Przepisy dotyczące obowiązkowego wyposażenia rowerów i wózków rowerowych zawiera Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.).
W dniu 8 października 2012 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej  z dnia 3 sierpnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2012 r. poz. 997). Wejście w życie tego rozporządzenia spowodowało „małą rewolucję” w zakresie obowiązkowego wyposażenie rowerów.


Każdy rower i wózek rowerowy (w odniesieniu do wózka rowerowego niżej wymienione obowiązki wchodzą w życie 1 stycznia 2013 r.) powinien być należycie oświetlony. Rower (wózek rowerowy) powinien być wyposażony w co najmniej w jedno światło pozycyjne barwy białej lub żółtej selektywnej z przodu oraz w co najmniej w jedno światło odblaskowe barwy czerwonej o kształcie innym niż trójkąt oraz co najmniej w jedno światło pozycyjne barwy czerwonej.
Jak z powyższego wynika nie jest dozwolone poruszanie się rowerem wyposażonym tylko w białe światło odblaskowe z przodu (rower musi mieć światło pozycyjne z przodu) albo jeżeli nie posiada światła odblaskowego czerwonego z tyłu (nawet jeżeli jest wyposażony w światło pozycyjne czerwone).


Kierujący rowerem lub wózkiem rowerowym, stosownie do przepisów Kodeksu drogowego, jest obowiązany używać świateł pozycyjnych przedniego i tylnego w czasie od zmierzchu do świtu oraz w tunelu.
Istotnym dla rowerzystów jest to, że od dnia 8 października 2012 r. dopuszczalnym jest, aby światła pozycyjne, zarówno przednie jak i tylne, były zdemontowane, jeżeli kierujący tym pojazdem nie jest zobowiązany do ich używania podczas jazdy. 


Światła pozycyjne oraz światła odblaskowe oświetlone światłem drogowym innego pojazdu powinny być widoczne w nocy przy dobrej przejrzystości powietrza z odległości co najmniej 150 m.
W przypadku roweru i wózka rowerowego przepisy prawa dopuszczają migające światła pozycyjne (zarówno przednie jak i tylne).


Światła pozycyjne roweru i wózka rowerowego, od dnia 1 stycznia 2013 r., powinny być umieszczone nie wyżej niż 1,5 m i nie niżej niż 25 cm od powierzchni jezdni. Do dnia 31 grudnia 2012 r. obowiązuje przepis wskazujący, że światła powinny być umieszczone nie wyżej niż 90 cm i nie niżej niż 35 cm od powierzchni jezdni.
Zgodnie z przepisami największą wysokość mierzy się od płaszczyzny jezdni do najwyższego punktu powierzchni świetlnej przy pojeździe nieobciążonym.  Natomiast najmniejszą wysokość mierzy się od płaszczyzny jezdni do najniższego punktu powierzchni świetlnej przy pojeździe nieobciążonym.


Jeżeli wyposażamy rower lub wózek rowerowy w dwa światła pozycyjne to powinny one być umieszczone symetrycznie po obu stronach roweru możliwie najbliżej jego bocznego obrysu, jednak nie dalej niż 10 cm od tego obrysu oraz na jednakowej wysokości nad jezdnią. Widoczność dwóch świateł powinna być jednakowa.


Rowerzyści powinni pamiętać także, że światła czerwone nie mogą być widoczne z przodu roweru, a światła białe (żółte selektywne) z jego tyłu.


Jeżeli konstrukcja roweru lub wózka rowerowego uniemożliwia kierującemu sygnalizowanie przez wyciągnięcie ręki zamiaru zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu (trudno sobie wyobrazić taki rower, ale wózek rowerowy już tak) to powinien on być wyposażony w dwa przednie i dwa tylne światła kierunkowskazu, barwy żółtej samochodowej. Odległość między światłami nie może być mniejsza niż 24 cm dla świateł przednich i 18 cm dla świateł tylnych, przy czym powinna być zachowana minimalna odległość 10 cm od światła mijania.
Obowiązek używania  świateł kierunkowskazów w odniesieniu do rowerów wchodzi w życie w dniu 1 stycznia 2013 r.


Stosownie do przepisów rozporządzenia, rower może (nie musi) być wyposażony w światła odblaskowe koloru żółtego samochodowego. Światła te mogą być umieszczone na bocznych płaszczyznach kół roweru, z tym zastrzeżeniem, że z każdego boku powinny być widoczne co najmniej dwa światła: co najmniej po jednym, umieszczonym na kole przedniej osi oraz na kole tylnej osi.
Odblaski barwy żółtej mogą być także umieszczone na pedałach roweru. Natomiast białe odblaski mogą znajdować się z przodu roweru.
Te nieobowiązkowe światła odblaskowe nie muszą spełniać warunków dla obowiązkowych świateł pozycyjnych i odblaskowych.
W rowerach, wózkach rowerowych i przyczepach rowerowych dopuszcza się odblaskowy pasek w kształcie nieprzerwanego pierścienia, umieszczony na obu bokach opony, albo elementy odblaskowe w kształcie nieprzerwanego pierścienia, umieszczone na bocznych płaszczyznach kół tych pojazdów.


W światła pozycyjne obowiązkowo powinny być wyposażone przyczepy rowerowe jeżeli ich szerokość przekracza szerokość roweru lub wózka rowerowego. Przepisy stanowią bowiem, że jeżeli do roweru i wózka rowerowego są przyczepione: inny pojazd albo maszyna, albo urządzenie, powinny one być wyposażone co najmniej w jedno światło pozycyjne barwy czerwonej oraz co najmniej w jedno światło odblaskowe barwy czerwonej widoczne z tyłu, a ponadto w jedno światło pozycyjne barwy białej widoczne z przodu, jeżeli szerokość ciągniętych: pojazdu albo maszyny, albo urządzenia przekracza szerokość pojazdu ciągnącego. Światła te powinny odpowiadać warunkom jakim powinny odpowiadać obowiązkowe światła pozycyjne i odblaskowe roweru.
Podobnie jak w przypadku roweru światła mogą być montowane na przyczepie rowerowej na czas od zmierzchu do świtu.


Prócz oświetlenia każdy rower i wózek rowerowy powinny być, obowiązkowo, wyposażone w co najmniej jeden hamulec. Nie jest istotnym jaki to jest hamulec – kontra, tarczowy, V-break, przedni czy tylny. Aby można poruszać się rowerem w ruchu drogowym ustawodawca przewidział jedną cechę hamulca – musi on być skutecznie działającym hamulcem.


Rower powinien być także obowiązkowo wyposażony w dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieprzeraźliwym dźwięku.

 

Należy wskazać, że oświetlenie i dzwonek powinny być przymocowane do roweru. Trzymanie lampki czy dzwonka w ręce podczas jazdy rowerem nie powoduje, że rower spełnia wymagania dotyczące wyposażenia. Podobnie lampki „czołówki” nie są dopuszczalne jako oświetlenie roweru.


Od 1 stycznia 2013 r. przyczepa ciągnięta przez rower lub wózek rowerowy powinna być wyposażona w dyszel wyposażony w urządzenie sprzęgowe uniemożliwiające przewrócenie się przyczepy w przypadku przewrócenia się roweru. Powyższe nie dotyczy przyczepy jednokołowej.

 

Poruszanie się rowerem bez wymaganego wyposażenia wiąże się z sankcjami karnymi.
Prowadzenie roweru na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu bez wymaganych przepisami świateł podlega, stosownie do art. 88 Kodeksu wykroczeń, karze grzywny od 20 do nawet 5000 zł. Z tym, iż w postępowaniu mandatowym policjant może nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł.


Jako, że zgodnie z przepisami światła pozycyjne można zdemontować w dzień, karane może być poruszanie się rowerem bez tych świateł od zmierzchu do świtu. Brak światła odblaskowego z tyłu w dzień może skutkować mandatem (tego światła nie można demontować w dzień).


Natomiast brak innego wyposażenia (sprawnego hamulca, dzwonka) lub zamontowanie w rowerze wyposażenia niezgodnie z przepisami może się wiązać, zgodnie z art. 97 KW, z nałożeniem na rowerzystę grzywny od 20 do 3000 zł (mandat do 500 zł).

 

Karze grzywny podlega także właściciel, posiadacz, użytkownik lub prowadzący pojazd, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu dopuszcza pojazd do jazdy, pomimo że pojazd nie jest należycie zaopatrzony w wymagane urządzenia i przyrządy albo pomimo że nie nadają się one do spełnienia swego przeznaczenia (art. 96 § 1 pkt 5 KW).

 


Stan prawny na dzień 9.10.2012 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.