Możliwość umorzenia zaległych alimentów



Na rzecz dorosłych dzieci 29 i 27 lat płacę zalegle alimenty. Obaj synowie pracują i zarabiają bardzo dobrze. Starszy ma rodzinę. Mam na utrzymaniu jeszcze troje małoletnich dzieci. Komornik z mojej pensji zabiera 870 zł. Zostałem pozwany przez matkę moich nieletnich dzieci o alimenty, bo nie było za co się utrzymać. Z kwoty, którą bierze komornik prawie 600 zł jest przekazywane na alimenty zaległe, a tylko 90 zł na bieżące, w tym na fundusz alimentacyjny.
Czy jest możliwość zniesienia zaległych alimentów?

 

Wojciech

 

 


 

 

Szanowny Panie!


Jak rozumiem komornik egzekwuje kwoty alimentów należnych synom, które zostały ustalone wyrokiem sądu, a które nie zostały zapłacone w czasie kiedy ich zapłata była wymagalna i w wysokości określonej wyrokiem sądu.


Zgodnie z wyrokiem sądu (lub ugodą) był Pan zobowiązany do płacenia synom alimentów w określonej kwocie miesięcznej. Ten obowiązek istniał dopóki wyrokiem sądu obowiązek alimentacyjny wobec synów nie został uchylony.


Jeżeli nie płacił Pan zasądzonych alimentów, to Pana synowie mogą egzekwować te zaległości na drodze postępowania egzekucyjnego. Wraz z kwotami należnych im, ale niezapłaconych alimentów, komornik egzekwuje także odsetki obliczane od daty, w której dana rata alimentów miała być zapłacona do czasu faktycznej jej zapłaty. Oczywiście egzekwowane są, i to w pierwszej kolejności, koszty egzekucji. 


Alimenty zaległe będą egzekwowane przez komornika do czasu ich całkowitej zapłaty albo do chwili kiedy synowie złożą u komornika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Pan jako dłużnik nie ma prawnych możliwości żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego – to jak długo będą egzekwowane alimenty zależy wyłącznie od woli Pana synów. Nie ma przepisów prawnych na podstawie, których mógłby Pan się domagać.
Dodam także, że nawet gdyby synowie doprowadzili do umorzenia postępowania egzekucyjnego to zaległość w dalszym ciągu by istniała. W takiej sytuacji synowie mogliby w każdym momencie złożyć ponowny wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wynika to z tego, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest tożsame z umorzeniem zaległości.


Synowie nie mogliby egzekwować zaległych alimentów jeżeli doszłoby do przedawnienia ich roszczeń. Przedawnienie bowiem powoduje, że zaległość co prawda istnieje, ale w sytuacji kiedy wierzyciel żąda jej zaspokojenia (np. na drodze postępowania egzekucyjnego), dłużnik podnosząc zarzut  przedawnienia może uchylić się od zaspokojenia roszczenia.


Dopóki trwa postępowanie egzekucyjne nie ma jednak szans na przedawnienie roszczeń związanych z niezapłaconymi alimentami. Wynika to z tego, że w czasie trwania postępowania egzekucyjnego bieg przedawnienia jest zawieszony, biec ponownie mógłby dopiero w sytuacji umorzenia tego postępowania.
Kiedy postępowanie egzekucyjne zostałoby umorzone to od chwili umorzenia rozpocząłby się, określony w art. 137 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego termin przedawnienia należności alimentacyjnych.  Zarzut przedawnienia mógłby Pan podnieść wówczas gdyby synowie złożyli ponowny wniosek o egzekucję alimentów przed upływem 3 lat od umorzenia postępowania egzekucyjnego. Złożenie takiego wniosku przerywa bowiem bieg przedawnienia, które po tym przedawnieniu biegnie ponownie, z tym, że jak wskazałem powyżej w czasie trwania postępowania bieg byłby zawieszony.


Nie ma Pan, niestety, również prawnych środków do żądania na drodze sądowej umorzenia istniejącej zaległości. Zaległość będzie istniała dopóki nie zostanie w całości zaspokojona lub Pana synowie jako wierzyciele nie zwolnią Pana z długu.


Okoliczność, że synowie pracują, mają wysokie dochody, nie ma znaczenia w sprawie. Egzekwują oni bowiem alimenty należne im w czasie kiedy istniał Pana obowiązek alimentacyjny wobec nich.


Zwolnienie z długu uregulowane jest w art. 508 Kodeksu cywilnego. Przepis ten wskazuje, iż zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Mając na uwadze powyższe uregulowanie przyjąć należy, iż zwolnienie z długu ma charakter umowy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem.


Umowa o zwolnienie z długu, tak jak każda inna umowa, jest zgodnym, swobodnym porozumieniem stron tej umowy. Zawarcie takiej umowy jest możliwe wyłącznie wówczas kiedy wszystkie jej strony mają wolę jej zawarcia. Nie ma Pan prawnych możliwości „przymuszenia” synów do zwolnienia Pana z długu. Może Pan jedynie prosić synów aby zwolnili Pana z długu jaki ma Pan w stosunku do nich.


Jak z powyższego wynika to czy zaległość będzie nadal istniała i czy nadal będzie egzekwowana jest uzależnione wyłącznie od woli Pana synów – wierzycieli.


Istnieje natomiast możliwość ubiegania się o umorzenie należności wobec funduszu alimentacyjnego. Art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wskazuje, iż organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, dłużnika alimentacyjnego, w łącznej wysokości:

  1. 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
  2. 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
  3. 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

 

Natomiast stosownie do ust. 2 art. 30, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.


Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. Istnieje zatem możliwość złożenia wniosku w organie, który wypłaca Pana dzieciom alimenty z funduszu alimentacyjnego o umorzenie zaległości wobec funduszu alimentacyjnego.
Jednak należy pamiętać, że organy niechętnie umarzają te zaległości a aby móc skutecznie ubiegać się o umorzenie należy wykazać szczególne okoliczności i trudną sytuację rodziny.
Decyzja jaka zapada w postępowaniu o umorzenie należności wobec funduszu alimentacyjnego jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ prowadzący postępowanie, w każdym indywidualnym wypadku, ustala czy zdaniem organu zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości.

 

 

Stan prawny na dzień 29.09.2015 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nie obce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.