Darowizna - forma umowy. Podatek od darowizny



Dwa lata temu wraz z mężem wzięliśmy kredyt hipoteczny na zakup mieszkania. Spłacamy ten kredyt. Nie mamy rozdzielności majątkowej.
Mój ojciec nabył w drodze spadku nieruchomość, którą sprzedał, a pieniądze ze sprzedaży (120.000 ZŁ) chce przekazać nam, byśmy mogli spłacić kredyt hipoteczny.
W jakiej formie zawrzeć umowę darowizny? Czy możemy nie płacić podatku od darowizny? Jak będzie najkorzystniej dla mnie i mojego męża?


Judyta

 

 


 


Szanowna Pani,


W pierwszej kolejności wskażę, iż art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Przepisy powyższe nie uchybiają przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron (art. 890 § 2 KC).


Z powyższych przepisów wynika, że jeżeli umowa darowizny zostanie zawarta w innej formie niż notarialnej (np. w formie ustnej, pisemnej), a darowizna zostanie wykonana (ojciec przekaże Pani lub Państwu pieniądze) to taka umowa będzie ważna.


Jeżeli Pani ojciec dokonana darowizny środków pieniężnych na rzecz Pani oraz męża to wówczas Pani będzie mogła skorzystać z ulgi w zapłacie podatku od spadków i darowizn i podatku nie płacić, natomiast Pani mąż będzie musiał zapłacić ten podatek.


Powyższe wynika z art. 4a ust. 1 Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.).
Jak wskazuje ten przepis  zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:  

  1. zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
  2. udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

 

Zięć (mąż dziecka) nie jest wymieniony w art. 4a ust. 1 ustawy jako osoba uprawniona do skorzystania z ulgi z podatku i dlatego w przypadku jeżeli Pani ojciec dokona darowizny pieniędzy na rzecz Państwa oboje będzie musiał zapłacić podatek od darowizny.


Jeżeli ojciec dokonałby darowizny 120.000 zł na rzecz Państwa oboje (na Państwa majątek wspólny) to Pani mąż musiałby zapłacić podatek od spadków i darowizn. Urząd skarbowy przyjąłby, że Pani mąż otrzymał darowiznę w wysokości 60.000 zł.


Zięć należy do I podatkowej. W przypadku tej grupy podatkowej opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9 637 zł. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku i wynosi przy wartości nadwyżki ponad 20556 zł - 822 zł 20 gr i 7 % nadwyżki ponad 20 556 zł.

Tak więc Pani mąż musiałby zapłacić podatek w wysokości 2908,53 zł.


W przypadku gdyby ojciec dokonał darowizny wyłącznie na Pani rzecz to nie będzie trzeba płacić podatku w ogóle.


Ważnym jest to, iż aby skorzystać z ulgi i nie płacić podatku darowane środki pieniężne nie mogą być Pani przekazane „do ręki”. Aby skorzystać z ulgi pieniądze muszą być Pani przekazane na rachunek bankowy lub na Pani ręce przekazem pocztowym.
Drugim warunkiem jest zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dokonania darowizny, z tym, iż jeżeli darowizna będzie w formie aktu notarialnego to stosownie do art. 4a ust. 4 pkt. 2 nie ma obowiązku zgłoszenia nabycia środków majątkowych.


Jeżeli w celu uniknięcia podatku Pani ojciec zdecyduje się na darowanie pieniędzy wyłącznie Pani to należy pamiętać, iż te pieniądze będą stanowiły Pani majątek osobisty (zgodnie z art. 33 pkt. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W przypadku gdyby ojciec zaznaczył w umowie darowizny, że jego wolą jest, aby darowane pieniądze weszły w skład Państwa majątku wspólnego małżeńskiego to właśnie do tego majątku te środki wejdą.


Z kolei jeżeli te darowane wyłącznie Pani środki pieniężne przeznaczy Pani na spłatę wspólnego kredytu hipotecznego to będziemy mieli do czynienia z nakładami z Pani majątku osobistego na majątek wspólny małżeński.


Art. 45 § 1 KRO wskazuje, iż każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.   
Zgodnie z § 2 art. 45 zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.  

 

 

Stan prawny na dzień 21.09.2011 r.


Łukasz  Obrał

Magister prawa. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Doświadczony prawnik-praktyk. Pasjonat prawa. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Zatrudniony na stanowisku inspektora-prawnika w jednostce pomocy społecznej. W pracy zawodowej wykazuje się profesjonalizmem, wiedzą i zaangażowaniem. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znakomity znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nie obce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.