Czy osoba ubezwłasnowolniona może głosować?



Jestem opiekunem prawnym mojego brata. Czy brat może uczestniczyć w wyborach? Czy ja jako opiekun prawny mam podpisać się na liście i oddać głos za brata?


Stanisława

 

 


 

 

Szanowna Pani!


Niestety Pani brat, jako osoba ubezwłasnowolniona całkowicie, nie ma prawa wybierania. Nie może głosować. Wynika to wprost z przepisów prawa.


W szczególności wskażę, że Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 62 ust. 2 wskazuje, że prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych.


Również w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy zawarto podobne uregulowanie. Stosownie do art. 10 § 2 kodeksu, nie ma prawa wybierania osoba:

  1. pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;
  2. pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;
  3. ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

 

Z uwagi na to, że oba ww. przepisy nie określają rodzaju ubezwłasnowolnienia (całkowite, częściowe) należy wskazać, że prawa głosowania w wyborach oraz w referendum nie mają  zarówno osoby ubezwłasnowolnione całkowicie jak również częściowo.


Fakt ubezwłasnowolnienia prawomocnym orzeczeniem sądu powinien być odnotowany na listach wyborców. Sąd po uprawomocnieniu się postanowienia o ubezwłasnowolnieniu, czy to częściowym czy to całkowitym, przekazuje odpowiednie zawiadomienie do organu prowadzącego rejestr wyborców o skreślenie z niego ubezwłasnowolnionej osoby. Jest to czynność techniczna a osoba ubezwłasnowolniona lub/i jej opiekun prawny czy kurator nie są o niej informowani i nie przysługuje im od niej odwołanie.


Niestety, jeżeli pojawi się  Pani wraz z bratem w lokalu wyborczym to komisja odmówi wydania karty do głosowania. Pani brat będzie wykreślony z listy wyborców.


Dodam, że osoby ubezwłasnowolnione nie mają też biernego prawa wyborczego - nie mogą być wybierane na żądną funkcję.

 


Stan prawny na dzień 16.10.2018 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.