Czy opiekun prawny ponosi odpłatność za pobyt ubezwłasnowolnionego w DPS lub w szpitalu psychiatrycznym?



Czy jeżeli będę chciała umieścić moją niepełnosprawną i ubezwłasnowolnioną córkę w domu opieki lub zmusić ją do leczenia psychiatrycznego to czy będę musiała, jako opiekun prawny ponosić koszty pobytu córki w DPS lub szpitalu psychiatrycznym? Ewentualnie, kto miałby za to płacić?


Ania

 

 


 

 

Szanowna Pani,


Opiekun prawny nie jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt osoby ubezwłasnowolnionej w domu pomocy społecznej.


Kwestię odpłatności za pobyt w DPS reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.).


Art. 61 ust. 1 ustawy wskazuje, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:  

  1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka
  2. małżonek, zstępni przed wstępnymi
  3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.


Pani mogłaby być zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt brata w domu pomocy społecznej, ale nie jako opiekun prawny lecz jako jego matka.


Wysokość odpłatności za pobyt osoby w DPS ponoszonej przez członka rodziny ustalana jest w umowie zawieranej z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej.


To czy małżonek, zstępni i wstępni mają obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt w DPS zależy od ich dochodów.  Ten obowiązek powstaje jeżeli dochód:

  1. osoby samotnie gospodarującej, jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego (obecnie 1626 zł), w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium
  2. na osobę, w przypadku osoby w rodzinie, jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (obecnie 1368 zł), z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie


Należy mieć na względzie także to, że osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty za pobyt członka rodziny w DPS może być zwolniona z ponoszenia tej opłaty. Jak bowiem wskazuje art. 64 ustawy, osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli:  

  1. wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce
  2. występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych
  3. małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia
  4. osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.


Natomiast odnośnie odpłatności za leczenie psychiatryczne zastosowanie będzie miał przepis art. 10 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego  (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.).
Przepis ten wskazuje, że w stosunku do osób chorych psychicznie (wykazujących zaburzenia psychotyczne) oraz upośledzonych umysłowo:

  1. za świadczenia zdrowotne w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej udzielane tym osobom przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o której mowa w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie pobiera się od tej osoby opłat
  2. przebywającym w szpitalu psychiatrycznym przysługują produkty lecznicze, wyroby medyczne, wyroby medyczne do diagnostyki in vitro, wyposażenie wyrobów medycznych, wyposażenie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro oraz aktywne wyroby medyczne do implantacji, w rozumieniu przepisów ustawy  o wyrobach medycznych i środki pomocnicze, za które nie pobiera się od tych osób opłat
  3. przysługują także produkty lecznicze i wyroby medyczne określone w wykazach, o których mowa w ustawie o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych w zakresie kategorii, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy, zakwalifikowane do odpłatności zgodnie z art. 6 ust. 2 tej ustawy


Jeżeli więc stwierdzono by u Pani córki chorobę psychiczną (zaburzenia psychotyczne) to w związku z pobytem w szpitalu psychiatrycznym nie ponosiłaby ona odpłatności. Leczenie psychiatryczne w całości jest finansowane przez NFZ.


Dodam jeszcze, że za zapłatę za świadczenia zdrowotne realizowane w stosunku do osób nie objętych ubezpieczeniem zdrowotnym, odpowiedzialne są wyłącznie osoby, które z tych świadczeń skorzystały. Nie ma zatem możliwości, aby zobowiązanym do zapłaty za udzielone  świadczenia był członek rodziny czy opiekun prawny.

 


Stan prawny na dzień 3.01.2014 r.


Łukasz  Obrał

Radca prawny (KR-3122). Doświadczony prawnik-praktyk. Od maja 2004 r. zawodowo zajmuje się poradnictwem prawnym. Egzamin radcowski zdał w 2015 r. Dotychczas udzielił wielu porad prawnych, które przyczyniły się do skutecznego rozwiązania trudnych spraw Klientów. Autor wielu artykułów o tematyce prawnej. Znawca prawa rodzinnego, spadkowego, lokalowego, zabezpieczenia społecznego. Nieobce są mu i inne dziedziny prawa. Z Serwisem prawo-porady.pl związany od początku jego istnienia.